Figuras da Linguagem (II): Aurélio Buarque de Holanda
- Evandro Debochara

- 19 de jan. de 2021
- 2 min de leitura
Atualizado: 16 de jun. de 2023

Apesar de dedicado a uma pesquisa e a um registro tão amplos do léxico do português brasileiro – e, portanto, da diversidade linguística nacional, com seus usos informais e regionalismos – e de ter mandado indiretas em vários verbetes para autores mais conservadores e rigorosos (“puristas maníacos”, “mania de certos puristas” etc.), Aurélio Buarque de Holanda Ferreira (1910-1989) era, pessoalmente, bastante patrulhador e implicante com a fala alheia, cagando regras mesmo em conversações. No prefácio que escreveu para o livro Por trás das palavras, de Cezar Motta, publicado pela Máquina de Livros, Beto Sales revela:
⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀⠀
“Implacável vigilante do bom uso da língua, Aurélio se tomava de uma sinceridade cortante ao ser levado a corrigir alguém que, por descuido ou ignorância, cometesse um erro de português. Em qualquer circunstância, gostasse ou não a pessoa, a correção do Mestre vinha formal e pedagógica. Isso lhe custou alguns desconfortos [...].”
“Na última vez que vi o Mestre, fui com meu pai visitá-lo no hospital, sua derradeira internação. Minado pela luta contra o mal de Parkinson, o Aurélio que estava ali na cama em nada lembrava a vibrante presença do homem que aproximou o brasileiro de sua língua como jamais alguém sonhara fazê-lo. Mal balbuciava muxoxos guturais. De súbito, entra no quarto a médica que vinha acompanhando seu delicado quadro daqueles dias, e triunfalmente cumpre à risca o rito de mostrar bom humor diante de nossa patética impotência: ‘Grande Mestre, eu vim aqui só pra LHE VER!’. Aquele uso errado da transição do verbo 'ver' era a centelha para saber se de fato o Mestre ainda guardava com o nosso mundo algum elo. Olhei para a cama e vi Aurélio se retorcer com incrível dificuldade, seu tronco e braços enrijecendo como a preceder um movimento brusco que lhe seria impraticável, sua boca abrir além do que a letargia da doença lhe permitia, e num esforço brutal sussurrar: ‘VÊ-LO, VÊÊÊ-LO’.”
Quanto ao caso em si, até gramáticos como Celso Luft reconhecem que, na língua falada, o objeto direto ‘o’ (‘a’, ‘os’, ‘as’) aparece na variante ‘lhe(s)’, por motivos de coerência estrutural (eu/me; tu/te; ele, você/lhe) e de clareza e audibilidade (‘o vi’/‘ouvi’; ‘vi-o’/‘viu’; ‘vi-a’/‘via’); quanto ao comportamento social, nem mesmo Napoleão Mendes de Almeida – provavelmente o mais conservador, rigoroso e purista gramático do país – apresentava atitude tão intolerante assim em conversas, conforme ele próprio declarou em entrevista dada à revista Veja (1993):
“Eu respeito. Não vou interromper uma conversa para dizer ao interlocutor que o certo é dizer ‘nós vamos’, e não ‘nós vai’. A verdade é que, em termos de vocabulário, há regionalismos muito interessantes. Um dia eu estava em Belém e pedi uma informação na rua, sobre onde ficava tal escola. O sujeito me disse que era fácil, que era só tomar uma ‘sopa’, aquela ‘sopa’ que estava logo ali junto ao muro. Eu me espantei. Não sabia, mas está lá no dicionário – sopa é a jardineira, o ônibus local.”
MORAL DA HISTÓRIA:
1. Recomendar a norma culta não exige ser intransigente nem constranger as pessoas;
2. A cagação de regra pode vir de quem menos se espera.




de88 mình cũng mới ghé thử vì thấy bạn bè nhắc hoài, chủ yếu vào xem giao diện có dễ dùng không thôi. Vừa mở lên là thấy trang khá sáng sủa, khoảng trống vừa đủ nên mắt đỡ bị ngợp. Mình lướt một vòng là hiểu đại khái bố cục vì các phần được xếp theo nhóm, nhìn cái là biết chỗ nào đang ở đâu. Điểm mình ưng nhất là menu để ngay chỗ dễ thấy, bấm qua lại mượt, không phải mò nút hay kéo lên kéo xuống nhiều. Mấy khối nội dung cũng chia theo cột gọn gàng nên đọc nhanh vẫn nắm được ý, chữ không bị dính chùm chùm. Nói chung trải nghiệm ban…
This page felt surprisingly easy to hang out on—no clutter, no weird popups, and the text doesn’t try too hard. I was just skimming the headings and the little chunks of info actually made it simple to follow without rereading stuff. Somewhere in the middle I clicked into Drift Boss and immediately got why people get hooked: it’s that one-button timing thing where you think you’re fine, then you drift a hair too late and slide off. I also liked that the site doesn’t drown you in instructions; it gives you the basics and lets you figure it out. Everything stays readable on my screen, even when I’m scrolling fast. The “How to Play” section is set up as a…
kèo nhà cái mình thấy dạo này nhắc hoài nên cũng ghé xem thử cho biết chứ không phải dân soi kèo gì đâu. Vào trang cái mình để ý nhất là bảng kèo bóng đá trực tuyến: nó cập nhật theo các trận trong ngày nên kéo xuống là thấy ngay, không phải mò nhiều. Cách họ chia cột nhìn khá “thẳng thớm”, kiểu có phần cả trận với hiệp 1 tách riêng nên mình liếc nhanh vẫn hiểu đang xem mục nào. Mình cũng thích là tỷ lệ 1x2 với tài xỉu được đặt cùng khu vực, đỡ phải bấm qua lại liên tục. Nói chung nhìn đơn giản, chữ số rõ ràng, mấy cột cả trận hiệp…