top of page

O caso do puto literário

Atualizado: 22 de jun. de 2024

Assim como vários escritores de língua portuguesa de sua época, Machadão era chegado nuns latinismos: salpicava com citações e alusões latinas os seus romances e contos, não pela vaidade da erudição, mas como recurso de intertextualidade oportuno – e não raro irônico.

Um dos latinismos que ele mais curtia citar era esta frase do poeta e dramaturgo romano Terêncio (séc. II a.C.), extraída de ‘O carrasco de si mesmo’ (I, 1, 25): Homo sum: humani nihil a me alienum puto, traduzida por Paulo Rónai como Sou homem: eu não considero alheio a mim nada do que é humano. Originalmente, na peça de Terêncio, a afirmação é feita por um personagem para se defender da acusação de espiar os vizinhos; mas, conforme foi sendo citada por outros autores, como Sêneca e Santo Agostinho, acabou ganhando novas interpretações. De uns tempos pra cá, a frase passou a ser geralmente citada – com leves alterações – como expressão do sentimento de solidariedade humana.

A citação foi registrada pelo menos umas quatro vezes na obra de Machado, mas sempre com uma supressão: ele NUNCA transcrevia a expressão latina até o fim. Quando chegava ao puto, metia um etc. no lugar, ou então cortava a expressão bem antes: Homo sum et nihil humanum a me alienum, etc.; Homo sum et nihil humanum, etc.; Homo sum, etc.

Nessa máxima de Terêncio, a palavra latina puto é a conjugação na 1.ª pessoa do presente do indicativo do verbo putare = julgar, estimar, calcular, pensar, conhecer, crer, imaginar, considerar, mas que também tinha o sentido de limpar, purificar.

Já a palavra portuguesa puto se originou dum adjetivo latino derivado de putare: putus = puro, límpido, mas também usado para designar menino, rapazinho. Este último sentido oriundo do latim mantém-se até hoje em Portugal, ao passo que no Brasil veio a tomar sentido pejorativo por influência da já corrompida (há muito mais tempo, inclusive em Portugal) forma feminina puta (que originalmente significava moça puríssima e limpa, segundo dicionaristas e gramáticos portugueses de séculos remotos).

Por causa do tabuísmo exclusivamente brasileiro, Machado achava melhor não arriscar: o temor de não ser entendido e de escandalizar leigos em latim com uma palavra passível de má ou maliciosa interpretação levava-o sempre a cortar o finalzinho do aforismo.

Caso vivesse e escrevesse nos dias de hoje por estas bandas, cercado de leigos prontos para printar e transformar qualquer coisa em meme, zoeira e desinformação, Machadão certamente continuaria a evitar esse puto.

7 comentários


Bài viết rõ ràng, dễ theo dõi, cảm ơn bạn đã chia sẻ trải nghiệm nghe nhạc số. Mình cũng hay xem thống kê XSMB mỗi ngày nên tự gom lại thành một trang tổng hợp để tra cho nhanh, khỏi phải lục nhiều nơi. Ai quan tâm số liệu cập nhật theo ngày thì ghé xem thử https://www.ameba.jp/profile/general/soicauxsmbpro/

Curtir

Game đổi thưởng mình mới ghé thử vì thấy nhiều người nhắc, chủ yếu xem bố cục chứ không đọc sâu. Lướt một vòng thấy trang làm khá dễ nhìn, kiểu chia nội dung theo từng khối nên không bị ngợp chữ. Mình để ý phần họ nói về tiêu chí đánh giá cổng game nhà cái nhìn rõ ràng, có nhắc mấy thứ cơ bản như giấy phép với tốc độ nạp rút nên đọc nhanh vẫn nắm được họ đang dựa vào đâu. Cũng thích cách họ để tiêu đề nổi bật, kéo xuống là biết đoạn nào đang giải thích khái niệm, đoạn nào là phần tổng hợp top. Nói chung cảm giác như vào xem thông…

Curtir

Go88 tài xỉu dạo này thấy nhắc nhiều quá nên mình cũng ghé thử coi trang họ làm ra sao. Mình không vào chơi gì, chỉ lướt xem cách họ sắp xếp nội dung có dễ đọc không thôi. Cảm giác đầu tiên là bố cục chia theo từng khối rõ ràng, kéo xuống là gặp ngay phần giới thiệu ngắn gọn nên đỡ bị ngộp chữ. Có đoạn họ nói Go88 xuất hiện từ 2019 và có nhắc chứng nhận Pagcor, mình đọc lướt nhưng thấy họ ghi thẳng thắn, không kiểu mập mờ. Thanh menu để khá dễ nhìn, bấm qua lại mấy mục vẫn biết mình đang ở đâu. Nói chung nhìn nhẹ nhàng, và mấy tiêu…

Curtir

https://xosoplus.mobi/xsmn-chu-nhat-xo-so-mien-nam-cn-cd60.html hôm trước mình lướt thử vì đang rảnh, ai ngờ vào cái thấy bố cục dễ theo dõi hơn mình tưởng. Trang chia mục “XSMN Chủ Nhật” nhìn phát là biết đang ở đúng phần cần tìm, không phải mò menu vòng vòng. Mình thích nhất là họ để kết quả dạng bảng theo từng giải, kiểu kéo xuống là thấy ngay từ G8 tới ĐB, nhìn gọn và đỡ rối mắt. Có đoạn ghi rõ giờ quay chủ nhật 16h15 với mấy tỉnh như Kiên Giang, Đà Lạt, Tiền Giang nên mình không bị nhầm kỳ. Nói chung lướt nhanh vẫn nắm được ý vì khối bảng kết quả nằm ngay trong trang, không phải bấm qua nhiều…

Curtir

https://keonhacai55.lol/ hôm trước thấy mấy đứa bạn share nên mình bấm vào coi thử cho biết, kiểu xem giao diện thôi chứ không ngồi đọc kỹ hay làm gì nhiều. Ấn tượng đầu là trang nhìn khá sáng sủa, không bị rối mắt, khoảng trống vừa đủ nên lướt thấy dễ chịu. Mình để ý họ chia nội dung thành từng khối rõ ràng, nhìn qua là biết chỗ nào là thông tin chính, chỗ nào là phần phụ, không phải căng mắt tìm. Cái mình thích nhất là mấy bảng dạng cột, kéo xuống cái là nắm nhanh được ý, đỡ phải bấm qua lại nhiều lần. Menu cũng đặt khá dễ thấy nên chuyển mục không bị lạc,…

Curtir

©2021 por Paródia Editorial.

LOGO HORIZONTAL_BRANCO.png
Logo-gramatica.png
bottom of page